Udar cieplny – Jak rozpoznać, co robić – Domowy Pediatra wyjaśnia

Przed nami kolejne gorące miesiące. Temperatura na najbliższych tygodniach niejednokrotnie przekroczy 30 stopni Celsjusza w cieniu. W tym artykule przedstawimy jakie mogą być skutki przegrzania organizmu i co robić w takich sytuacjach.

Jakie są objawy przegrzania organizmu?

Przy długotrwałej ekspozycji ciała na podwyższoną temperaturę otoczenia (>30 stopni) najpierw można zacząć obserwować kurcze cieplne (bolesne skurcze mięśni), następnie dochodzi do osłabienia cieplnego charakteryzującego się zmęczeniem bez uprzedniego wysiłku. Towarzyszyć mogą temu bóle głowy, nudności oraz wymioty. Przegrzania organizmu nie należy bagatelizować, a w przypadku wystąpienia niektórych objawów warto zasięgnąć porady lekarza.


Niekiedy może zdarzyć się że będziemy na wakacjach z ograniczonym dostępem do lekarza – warto wtedy skorzystać z teleporady przez stronę DomowyPediatra.pl – zostaniemy połączeni z lekarzem rodzinnym lub pediatrą niezależnie od miejsca w którym obecnie się znajdujemy. 

Najpoważniejszym stanem wynikającym z przegrzania organizmu jest udar cieplny. Organizm nie radzi sobie z nadmiarem ciepła i kumuluje je w sobie. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Może wystąpić nagle, bez uchwytnych wcześniejszych objawów. Charakteryzuje się wzrostem temperatury ciała powyżej 40 stopni Celsjusza oraz objawami neurologicznymi (głównie pod postacią zaburzeń świadomości). Skóra często jest zaczerwieniona i gorąca. Może być sucha lub spocona, zależy to od zaawansowania i typu udaru cieplnego.

Co zrobić jeśli podejrzewamy udar cieplny?

Należy od razu działać. W przypadku udaru cieplnego liczy się czas. Należy:

  • Usunąć ekspozycje – przenieść dziecko do zacienionego miejsca.
  • Ocenić czy dziecko ma drożne drogi oddechowe, oddycha, ma widoczne cechy obecnego krążenia (np. porusza się; osoby niebędące medykami nie powinny oceniać tętna)
  • Wezwać pomoc dzwoniąc pod numer 112 lub 999 
  • Usunąć niepotrzebną odzież
  • Intensywnie chłodzić dziecko– zapewnić przewiew powietrza (zrobić przeciąg, włączyć wentylator), stopniowo schładzać ciało letnią wodą
    Uwaga!  Do chłodzenia nie należy używać zimnej wody ani lodu. Może ona powodować dreszcze, a one przyczyniają się do dodatkowego wytwarzania ciepła. 
  • Czekać na pogotowie i stale monitorować stan dziecka

Komu najbardziej zagraża udar cieplny

Najbardziej zagrożone są małe dzieci, ponieważ nie posiadają one jeszcze pełnej zdolności do termoregulacji (utrzymania temperatury ciała w pożądanym zakresie temperatury). Najmłodsze dzieci nie umieją się odpowiednio pocić, nie mają umiaru w siedzeniu na słońcu, same z siebie nie pamiętają o kapeluszu czy kremie z filtrem.
Do grupy ryzyka udaru cieplnego należą też starsze osoby, głównie z problemami sercowo-naczyniowymi.

Jak zapobiegać udarowi cieplnemu

By nie doprowadzić do poważnego stanu jakim jest udar cieplny w gorące dni należy przebywać możliwie dużo czasu w chłodniejszych i zacienionych miejscach. Unikajmy spacerów między godziną 11-16. Zapewnijmy wentylację pomieszczeń, tzw “ruch powietrza”. Należy także zadbać o prawidłowe nawodnienie i ubiór stosowny do pogody <artykuły Ile powinno pić dziecko oraz Jak ubrać dziecko na spacer znajdziesz pod tym linkiem> . Pamiętajmy, że małe dzieci nie są w stanie same zakomunikować, że jest im za gorąco, warto to sprawdzać często samemu.

lek. Małgorzata Popiel

Podane wiadomości mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej i nie powinny opóźniać wizyty u specjalisty.

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz DomowyPediatra

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Specjalizacja: pediatra

Dodatkowe informacje:

5 letnie doświadczenie w zakresie pediatrii i medycyny sportowej. Diagnostyka i leczenie chorób wieku dziecięcego, profilaktyka i szczepienia. Uprawnienia do orzekania zdolności do uprawiania sportu dzieci i dorosłych.
Współudział w publikacjach naukowych i konferencjach szkoleniowych w zakresie pediatrii, gastroenterologii i nefrologii


Pracuję: Zastępca ordynatora o. Dzieci Młodszych.

Chętnie pomoże w przypadku:

i wielu innych problemach Twojego dziecka

Masz pytania?
Potrzebujesz pomocy? Dzwoń lub pisz
Infolinia: Pon. - Pt. od 800 do 1600
Konsultacje zdalne z lekarzami domowypediatra.pl
Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.