Sezon na alergie – otwarty!

Alergie są jednym z następstw zaburzeń układu odpornościowego. Są często spotykane, szczególnie u dzieci. Co je wywołuje? Jak postępować w przypadku nasilonych reakcji? Na tym skupimy się w tym artykule.

Czym właściwie jest “alergia”

Alergią nazywamy nadmierną i nieprawidłową reakcję układu immunologicznego na czynnik, który u większości społeczeństwa, nie daje żadnych objawów. Najczęściej przyjmuje łagodne postaci np. wysypki, świądu, zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Czasami jednak reakcja może być nagła i gwałtowna, wtedy mamy do czynienia z anafilaksją.

Anafil…co?

Anafilaksja to ciężka reakcja alergiczna, której najgroźniejszą postacią jest wstrząs anafilaktyczny, który może być bezpośrednim zagrożeniem życia

Objawy anafilaksji pojawiają się szybko – do pół godziny od kontaktu z alergenem (swoistą substancją wywołującą nadmierną reakcję układu odpornościowego)

Najczęściej jest wywoływana przez alergeny pokarmowe (np. mleko, jajko, orzeszki ziemne, skorupiaki), antybiotyki, lateks, jady owadów.

Początkowo objawy anafilaksji dotyczą skóry – zaczerwienienie, świąd, obrzęk. Następnie reakcja może się nasilać i obejmować kolejne układy m.in:

  • -układ krwionośny i oddechowy: duszność, uczucie gorąca
  • -układ pokarmowy: ból brzucha, biegunka, wymioty

 

Ciężko z góry przewidzieć rozwój objawów. Niektóre reakcje anafilaktyczne mogą się ograniczyć tylko do zmian skórnych, inne mogą zaś rozwinąć ciężkie objawy z innych układów.

Jeśli dziecko straci przytomność istnieje duże ryzyko że rozwija wstrząs anafilaktyczny. W skutek nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych spada u niego ciśnienie tętnicze i kompensacyjnie wzrasta tętno – należy się wtedy niezwłocznie zgłosić do lekarza lub wezwać pomoc. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia!

Co robić?

W przypadku wystąpienia reakcji uczuleniowej kluczową rolę odgrywa czas. Należy przede wszystkim (jeśli to oczywiście możliwe) ograniczyć kontakt z alergenem, który wywołał reakcję – np. usunąć pokarm z ust lub wyciągnąć żądło owada. Ważne jest, aby pozostać przy dziecku i stale obserwować jego stan. Jeśli zauważymy, że pojawiają się objawy takie jak np. zawroty głowy, osłabienie, przyspieszenie tętna należy położyć dziecko na ziemi z nogami uniesionymi do góry i wezwać pomoc (w takich sytuacjach dzwonimy pod numer 112 lub 999)

Gdy dojdzie do zatrzymania krążenia – dziecko przestanie oddycha, a specjalistyczna pomoc jeszcze nie przyjechała, trzeba rozpocząć RKO (resuscytację krążeniowo-oddechową), u dzieci wykonujemy najpierw jednorazowo 5 oddechów ratowniczych, a następnie 30 uciśnięć klatki piersiowej po których następują 2 oddechy ratownicze. Czynności te należy powtarzać tak długo aż nie pojawi się pomoc medyczna.

Pomoc specjalistyczna

We wstrząsie anafilaktycznym lekiem ratującym życie jest adrenalina, lek który znajduje się w każdej karetce. Lekarz lub ratownik medyczny może dodatkowo podać tlen, aby ułatwić dziecku oddychanie, lek sterydowy by ograniczyć reakcję alergiczną, dożylnie płyny, by ograniczyć wstrząs (pamiętajmy – podczas wstrząsu anafilaktycznego nie podajemy dziecku żadnych napojów doustnie!)

Komu grozi wstrząs?

Czynniki ryzyka wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego nie są do końca poznane. Warto jednak podkreślić, że dzieci które w przeszłości przebyły epizod anafilaksji, chorują na astmę (niekontrolowaną dobrze lekami) lub zdiagnozowano u nich alergie pokarmowe bardziej narażone niż pozostali.

Jak zapobiegać

Jeśli u dziecka doszło do anafilaksji, po opanowaniu sytuacji należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym/pediatrą celem porady. Przedstawi od instrukcje co należy robić w przypadku kolejnego takiego epizodu. Może również przepisać adrenalinę w specjalnych ampułkostrzykawkach. Lek ten w łatwy sposób podaje się domięśniowo, najczęściej w zewnętrzną część uda, gdy występują objawy anafilaksji.

Pamiętajmy, że reakcja anafilaktyczna może wystąpić u każdego, nie tylko u dzieci w odpowiedzi różne alergeny (nie tylko te najczęstsze). Ważna jest edukacja i świadomość co robić w takich przypadkach. U dorosłych schemat postępowania jest bardzo zbliżony. Jeśli kiedykolwiek zauważysz objawy reakcji anafilaktycznej, nie wahaj się działać!

lek. Małgorzata Popiel

Podane wiadomości mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej i nie powinny opóźniać wizyty u specjalisty.

 

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz DomowyPediatra

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Specjalizacja: pediatra

Dodatkowe informacje:

5 letnie doświadczenie w zakresie pediatrii i medycyny sportowej. Diagnostyka i leczenie chorób wieku dziecięcego, profilaktyka i szczepienia. Uprawnienia do orzekania zdolności do uprawiania sportu dzieci i dorosłych.
Współudział w publikacjach naukowych i konferencjach szkoleniowych w zakresie pediatrii, gastroenterologii i nefrologii


Pracuję: Zastępca ordynatora o. Dzieci Młodszych.

Chętnie pomoże w przypadku:

i wielu innych problemach Twojego dziecka

Masz pytania?
Potrzebujesz pomocy? Dzwoń lub pisz
Infolinia: Pon. - Pt. od 800 do 1600
Konsultacje zdalne z lekarzami domowypediatra.pl
Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.