Ostre zapalenie ucha środkowego – Domowy Pediatra wyjaśnia

Ucho środkowe jest tą częścią ucha, która znajduje się od razu za błoną bębenkową. Zawiera kosteczki słuchowe, które drżąc przenoszą fale dźwiękowe z błony bębenkowej do ślimaka. Ucho środkowe połączone jest z nosogardłem trąbką słuchową. To właśnie ona w dużej mierze odpowiada za wystąpienie ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ). Ze względu na różnice anatomiczne jest to dolegliwość głównie dzieci młodszych.

Jak dochodzi do zapalenia ucha środkowego

Ostre zapalenie ucha środkowego najczęściej jest poprzedzone nieżytem nosa (katarem). Ze względu na bliskie położenie struktur, obrzękowi błony śluzowej nosa może towarzyszyć obrzęk wspomnianej już wyżej trąbki słuchowej. Obrzęk trąbki skutkuje nieprzyjemnym uczuciem zatkania ucha i bólem. Dodatkowo u dzieci ucho leży bliżej jamy nosowej niż u dorosłych. Dlatego też patogeny powodujące OZUŚ, łatwiej mogą się przedostać z nosa do ucha.

Kto jest najbardziej narażony na ostre zapalenie ucha środkowego


● Dzieci poniżej 2 roku życia
● Dzieci z aktywną infekcją górnych dróg oddechowych
● Dzieci u których długo stosuje się smoczki
● Dzieci które były karmione piersią krócej niż 3 miesiące
● Dzieci narażone na bierne palenie papierosów


Objawy ostrego zapalenia ucha środkowego

Objawy ostrego zapalenie ucha środkowego występują nagle. Przede wszystkim jest to ból ucha, często nocny. Niemowlaki mogą być przez to płaczliwe i “nieodkładalne”. Dzieci mogą się łapać za płatek ucha, pociągać go, nie jest to jednak warunek konieczny rozpoznania zapalenia. W około połowie przypadków obecna jest gorączka.
W przebiegu zapalenia może dojść do perforacji błony bębenkowej. Rodzice
zauważają wówczas płyn wyciekający z ucha (w zależności od zapalenia może to być płyn ropny, lub krwisty). W takiej sytuacji należy się niezwłocznie skontaktować z pediatrą. Warto zaznaczyć że w momencie pęknięcia błony bębenkowej objawy bólowe powinny częściowo ustąpić (zmniejsza się ciśnienie wewnątrz jamy bębenkowe, co przynosi dziecku ulgę).

Watchful waiting czy antybiotyk?

Jeśli podejrzewamy u dziecka zapalenie ucha środkowego należy skontaktować się z lekarzem. W ciągu dnia najlepiej udać się osobiście do pediatry, który zbada otoskopowo (osobiste badanie otoskopowe jest podstawą rozpoznania OZUŚ), jeśli jednak objawy zaskoczą Wasze dziecko w nocy, możecie skorzystać z porady Domowego Pediatry, który telekonsultuje dzieci przez całą dobę. Doradzi on jak
postępować doraźnie z dzieckiem do czasu wizytu u pediatry.


Z uwagi na częste samowyleczenia w większości przypadków zaleca się tzw.
“watchful waiting”. Jest to leczenie objawowe przez 72h, bez włączenia
antybiotyku. Jeśli objawy ustąpią w tym czasie, na tym się poprzestaje. Jeśli jednak lekarz nie zauważy poprawy zaleci antybiotyk na 10 dni.
Podstawą leczenia objawowego jest ibuprofen w dawce 10-15 mg/kg co 6-8 h do maksymalnej dawki dobowej 40 mg/kg oraz w przypadku nieżytu nosa – krople do nosa.


Są przypadki w których postawa wyczekująca nie jest pożądana. Lekarz włącza wtedy antybiotyk od razu po rozpoznaniu ostrego zapalenia ucha środkowego. Do takich sytuacji należy:
● Zapalenie ucha środkowego u dziecka poniżej 6 miesiąca
● Obustronne zapalenie ucha środkowego u dziecka poniżej 2 roku życia
● Nasilone objawy towarzyszące – gorączka powyżej 39 stopni, wymioty
● Perforacja błony bębekowej – wyciek z ucha
● Obecność wad anatomicznych okolicy twarzy i czaszki


Czy każde dziecko zachoruje na ostre zapalenie ucha środkowego


Niestety, odpowiedź nie jest oczywista. Szacuje się że około 70% dzieci przechodzi zapalenie ucha środkowego w pierwszych latach życia. Jest więc duże prawdopodobieństwo że i Twoje dziecko będzie musiało zmierzyć się z tą chorobą.
Na szczęście przy odpowiednio zastosowanym leczeniu choroba szybko ustępuje nie pozostawiając po sobie śladu. Ważne jest żeby jak najszybciej rozpoznać objawy i zgłosić się do lekarza celem doboru leczenia.

lek. Małgorzata Popiel

Podane wiadomości mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej i nie powinny opóźniać wizyty u specjalisty.

 

Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.