Nietolerancja laktozy u dzieci

Nietolerancja laktozy u dzieci

Laktoza jest dwucukrem składającym się z cząsteczki glukozy i galaktozy. Do jej strawienia konieczna jest obecność enzymu laktaza. Enzym ten produkowany jest przez komórki jelita cienkiego.  Niedobór lub ograniczona aktywność laktazy jest źródłem jednej z najczęstszych dysfunkcji przewodu pokarmowego człowieka. Z klinicznego punktu widzenia wyróżniamy trzy główne typy nietolerancji cukru mlecznego:

1. wrodzony – to genetycznie uwarunkowany całkowity brak enzymu laktaza. Objawy kliniczne (głównie nasilona biegunka) pojawiają się już po pierwszym podaniu mleka (zarówno naturalnego jak i modyfikowanego). Choroba ta może mieć dramatyczny przebieg, ale na szczęście, jest niezwykle rzadka i do tej pory opisano zaledwie kilkadziesiąt jej przypadków na całym świecie

2. pierwotny (niedobór laktazy typu dorosłych) – występuje najczęściej, w Polsce dotyczy on ok. 30% populacji. Jest związany z predyspozycją genetyczną, która prowadzi do stopniowego obniżenia aktywności enzymu. Po urodzeniu aktywność enzymy jest prawidłowa, ale wraz z wiekiem (najczęściej po 4 roku życia) obniża się, osiągając ok. 10% aktywności pierwotnej z okresu noworodkowego.

3. wtórny – pojawia się, gdy dochodzi do uszkodzenia szczytowej części kosmków jelitowych, gdzie umiejscowiona jest laktaza (np. w przebiegu zakażenia jelita cienkiego, celiakii, choroby Leśniowskiego-Crohna, cukrzycy itp.). Najczęściej ma charakter odwracalny i ustępuje wraz z regeneracją śluzówki jelita.

Wyróżnić można także przejściową (rozwojową) nietolerancję laktozy, która najczęściej dotyka noworodki urodzone przedwcześnie (<34 tygodnia wieku ciążowego). Jest ona konsekwencją niedojrzałości przewodu pokarmowego dziecka oraz względnie dużym spożyciem cukru mlecznego (w pokarmie kobiecym laktoza stanowi 7% masy).

Niezależnie od typu nietolerancji jej objawy to zawsze: ból brzucha, biegunka, wzdęcia, gazy uczucie przelewania, które nasila się po spożyciu produktów mlecznych.

Czy zatem po zdiagnozowaniu nietolerancji laktozy należy całkowicie wykluczyć produkty mleczne z diety?! Ależ nie! W przypadku całkowitego braku laktazy bezwzględnie wymaga się stosowania diety bezlaktozowej, dlatego wyklucza się mleko kobiece lub modyfikowane na rzecz preparatów mlekozastępczych bezlaktozowych. W pozostałych przypadkach zaleca się ograniczenie spożycia laktozy (zwykle do 10g w ciągu doby, ale nie więcej niż 4g w jednym posiłku). Do produktów bezpiecznych zalicza się produkty mleczne fermentowane (kefiry, jogurty) oraz sery żółte i pleśniowe, które mogą stanowić cenne źródło wapnia w diecie.

Jeśli podejrzewasz, że u Twojego dziecka występuje nietolerancja laktozy zwróć się do specjalisty w celu wykonania pełnej diagnostyki i wprowadzenia leczenia dietetycznego.

Autor

Dr hab. n. roln. Sławomira Drzymała-Czyż

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz DomowyPediatra

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Specjalizacja: pediatra

Dodatkowe informacje:

5 letnie doświadczenie w zakresie pediatrii i medycyny sportowej. Diagnostyka i leczenie chorób wieku dziecięcego, profilaktyka i szczepienia. Uprawnienia do orzekania zdolności do uprawiania sportu dzieci i dorosłych.
Współudział w publikacjach naukowych i konferencjach szkoleniowych w zakresie pediatrii, gastroenterologii i nefrologii


Pracuję: Zastępca ordynatora o. Dzieci Młodszych.

Chętnie pomoże w przypadku:

i wielu innych problemach Twojego dziecka

Masz pytania?
Potrzebujesz pomocy? Dzwoń lub pisz
Infolinia: Pon. - Pt. od 800 do 1600
Konsultacje zdalne z lekarzami domowypediatra.pl
Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.