Czy kaszel może być groźny? – Domowy Pediatra opowiada o krztuścu

Krztusiec jest chorobą układu oddechowego charakteryzującą się nasilonym kaszlem. Dotyka osoby w każdym wieku, jednak najgroźniejszy jest dla niemowląt i małych dzieci, które nie zdążyły jeszcze otrzymać pełnej dawki szczepionki. Na szczęście krztuścowi można zapobiegać i skutecznie leczyć antybiotykiem. Jak go rozpoznać i kiedy zgłosić się do pediatry?

Krztusiec – co to takiego?

Krztusiec jest ostrą chorobą układu oddechowego spowodowaną przez bakterie. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Zaraźliwość sięga nawet 90%! Oznacza to że przy kontakcie z chorym aż 9/10 osób nieszczepionych zachoruje na krztusiec.

Na szczęście obecne jest szczepionka na krztusiec, która znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania.

Objawy krztuśca

Początkowo krztusiec objawia się łagodnie – chory uskarża się na łagodny kaszel, gorączkę i osłabienie. Na tym etapie ciężko jest zróżnicować czy mamy do czynienia z krztuścem czy z popularnym przeziębieniem. Niestety jest to ze szkodą dla pacjenta i jego otoczenia. Na wczesnym etapie choroba jest najbardziej zaraźliwa, ale i także najlepiej odpowiada na leczenie antybiotykami.


Kolejną fazą choroby są napady uciążliwego kaszlu. Mogą trwać one kilkanaście minut i pojawiać się kilka razy na dobę, szczególnie w nocy. Kaszlowi podczas wdechu towarzyszy charakterystyczne “pianie”. Z uwagi, na fakt, że kaszel jest bardzo dużym wysiłkiem, nie jest tylko objawem ze strony układu oddechowego, ale może ciągnąć za sobą szereg powikłań z innych narządów:

● bezdechy
● niedotlenienie
● sinica
● omdlenia
● wymioty
● krwawienia z nosa, ucha
● przepuklina brzuszna
● ból brzucha

Po etapie napadowego kaszlu następuje etap zdrowienia. Trwa on nawet 8 tygodni. W tym czasie kaszel stopniowo ustępuje.


Krztusiec, jak każda inna choroba może przebiegać w sposób typowy – opisany wyżej, lub ulec powikłaniom. Do najgroźniejszych powikłań choroby należy:
● zapalenie płuc
● niedotlenienie mózgu

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Początkowo objawy krztuśca mogą nie być dla nas niepokojące. Gdy jednak kaszel się przedłuża wzrasta ryzyko że dziecko zachorowało na krztusiec. Warto się także zgłosić do lekarza jeśli obserwujemy u pociechy objawy przeziębienia i wiemy, że dziecko mogło mieć kontakt z osobą chorą. Z uwagi na dużą zaraźliwość choroby podejrzewając krztusiec poprośmy lekarza o wizytę domową. Alternatywą do wizyty w poradni może być też konsultacja z Domowym Pediatrą za pośrednictwem portalu
domowypediatra.pl – umożliwi to uniknięcie oczekiwania na wizytę w zatłoczonej poczekalni.

Szczepienia przeciwko krztuścowi


Szczepionka przeciwko krztuścowi jest obecna w kalendarzu szczepień już od lat 60 XX wieku. Obecnie szczepionka ta występuje w skojarzeniu ze szczepionką na tężec i błonicę. Schemat szczepień obowiązkowych wygląda następująco:
● 1 dawka – 2 miesiąc życia
● 2 dawka -3-4 miesiąc życia
● 3 dawka – 5-6 miesiąc życia
● 4 dawka 16-18 miesiąc życia
● 1 dawka przypominająca – 6 rok życia
● 2 dawka przypominająca – 14 rok życia
Obecnie szczepionka na krztusiec jest też zalecana u kobiet w ciąży (szczególnie w 3 trymestrze) – przeciwciała wytworzone przez matkę wędrują przez łożysko do płodu i dają noworodkowi przejściową ochronę przeciw krztuścowi. Są to oficjalne zalecenia ministerstwa zdrowia – szczepionka jest bezpieczna dla płodu i nie zagraża ciąży.

lek. Małgorzata Popiel

Podane wiadomości mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej i nie powinny opóźniać wizyty u specjalisty.

Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.