Angina – najczęstsza choroba bakteryjna u dzieci

Angina, lub inaczej paciorkowcowe zapalenie gardła jest jedną z częściej występujących chorób bakteryjnych dotykających dzieci. Najbardziej narażone są  w wieku od 5 do 15 lat. Choroba ta powodowana jest przez paciorkowca S.pyogenes i dotyka nawet 616 mln osób rocznie!
 
Źródłem zakażenia jest zawsze inny człowiek – co ważne, choroba może być przenoszona również przez osoby u których nie występują objawy (bezobjawowi nosiciele). Choć angina jest najczęściej występującym bakteryjnym zapaleniem gardła nie należy jednak zapominać, że zapalenia zdecydowanie częściej są pochodzenia wirusowego. Jak w takim razie rozpoznać, że mamy do czynienia z anginą? 

Najczęstsze objawy anginy

Paciorkowcowe zapalenie gardła charakteryzuje się nagłym i ostrym początkiem.

Pacjenci skarżą się na:

– silny ból gardła

trudności w przełykaniu pokarmów

– znacznie osłabione samopoczucie

– ból głowy.

Natomiast badaniulekarskim stwierdza się:

powiększone i bolesne węzły chłonne szyjne przednie

silnie zaczerwienione gardło

śluzowo-ropne wysięki na błonach śluzowych jamy ustnej

ropne naloty na powiększonych migdałkach podniebiennych.

 

Objawy anginy najczęściej występują nagle. Najbardziej charakterystyczne z nich to gorączka, ból i zaczerwienienie gardła, ropne naloty na migdałkach. Gdy zauważymy u dziecka wyżej wymienione objawy warto niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Rozpoznanie anginy przez lekarza

Rozpoznając paciorkowcowe zapalenie gardła lekarz najczęściej posługuje się tzw. skalą Centora. W zależności od wyniku ustalane jest dalsze postępowanie diagnostyczne i lecznicze. Uwzględnia ona wiek pacjenta (+1 punkt za wiek 3-14 rż, – 1 punkt za wiek >= 45 rż), obecność gorączki >38 stopni, brak kaszlu, powiększenie węzłów chłonnych szyjnych przednich oraz obecność naloty na migdałkach.

Niestety, w obecnych czasach, narastająca odporność na antybiotyki sprawia, żewywiad i badanie kliniczne często nie są wystarczające.

Złotym standardem jest poszerzenie diagnostyki o wymaz z nosa i gardła. Pobrany materiał posiewa się na specjalnym podłożu i obserwuje się czy dochodzi do namnażania bakterii.  Niestety metoda ta jest czasochłonna i wymaga przeszkolonego personelu. Coraz częściej wykonuje się test RADT (rapid antigen detection test – szybki test antygenowy), który wykrywa antygen polisacharydowy bakterii – specjalne białko charakterystyczne dla S. pyogenes. Wynik badania otrzymujemy już po kilku minutach, do tego badanie jest bardzo dokładne – charakteryzuje się wysoką czułością i swoistością.

Leczenie anginy u dzieci

Podstawowym lekiem jest antybiotyk. Wdrożenie skutecznego antybiotyku powinno być jak najszybsze i następować zaraz po pozytywnym rozpoznaniu choroby. Najczęściej stosowana jest fenoksymetylopenicylina (np. Ospen) w dawce odpowiednio dobranej do masy ciała przez 10 dni.

Nie możemy jednak poprzestać tylko na antybiotyku. Pamiętajmy, że bardzo ważne jest leczenie objawowe, które w znacznym stopniu wpływa na szybką poprawę samopoczucia u chorego – choremu należy zapewnić odpoczynek i odpowiednie nawodnienie. Najczęściej stosowanym lekiem działającym objawowo jest ibuprofen (np. Ibuprom, Nurofen) Działa on zarówno przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie,  dzięki czemu szybko przynosi przynosi ulgę pacjentowi. Jako alternatywę można zastosować paracetamol (np. Apap, Pedicetamol), jednak należy pamiętać że nie zawiera on komponenty przeciwzapalnej – jego działanie może być słabsze.

Za każdym razem stosując leki przeciwbólowe u dzieci należy wyliczyć odpowiednią dawkę w zależności od masy ciała (nie od wieku!).

Możliwe jest zastosowanie również leków działających miejscowo – np. przy ostrym bólu gardła – tabletki do ssania zawierające substancje przeciwbólowe lub odkażające (np. Orofar, Gardimax)

Moje dziecko ma anginę… Znowu!

Gdy zapalenia migdałków są nawracające i za każdym razem towarzyszą im objawy ogólne (np. gorączka, powiększenie węzłów) lekarz rodzinny może rozważyć skierowanie pacjenta do zabiegu tonsillektomii, czyli usunięcia migdałków. Pozwoli to znacznie ograniczyć liczbę epizodów choroby.

Podsumowując. Angina jest częstą chorobą wieku dziecięcego, nie należy jednak jej się obawiać. Szybkie rozpoznanie i odpowiednie leczenie sprawiają, że można się z nią w zupełności uporać w mniej niż dwa tygodnie. Podstawą jak zawsze jest wywiad i badanie lekarskie. Pozwoli to sprawne odróżnić ją od częściej występujących wirusowych zapaleń gardłą i wdrożyć antybiotyk.

Z drugiej strony, w czasach narastającej odporności na antybiotyki odpowiednio szybkie wykluczenie infekcji bakteryjnej pozwoli na uniknięcie niepotrzebnej antybiotykoterapii i sprawi, że antybiotyki będą skuteczniejsze w przyszłości.

Podane wiadomości mają charakter informacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej i nie powinny opóźniać wizyty u specjalisty.

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz DomowyPediatra

dr n. med. Joanna Bogaczyńska-Staniewicz

Specjalizacja: pediatra

Dodatkowe informacje:

5 letnie doświadczenie w zakresie pediatrii i medycyny sportowej. Diagnostyka i leczenie chorób wieku dziecięcego, profilaktyka i szczepienia. Uprawnienia do orzekania zdolności do uprawiania sportu dzieci i dorosłych.
Współudział w publikacjach naukowych i konferencjach szkoleniowych w zakresie pediatrii, gastroenterologii i nefrologii


Pracuję: Zastępca ordynatora o. Dzieci Młodszych.

Chętnie pomoże w przypadku:

i wielu innych problemach Twojego dziecka

Masz pytania?
Potrzebujesz pomocy? Dzwoń lub pisz
Infolinia: Pon. - Pt. od 800 do 1600
Konsultacje zdalne z lekarzami domowypediatra.pl
Dziękujemy za wypełnienie formularza. Informacje i opis współpracy wysłaliśmy na wskazany adres e-mail. Nasz przedstawiciel wkrótce skontaktuje się z Tobą.